Ninh Bình bứt phá chăn nuôi công nghệ cao, an toàn sinh học trước áp lực dịch bệnh

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi cả nước đang chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh nguy hiểm, ô nhiễm môi trường và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, tỉnh Ninh Bình đang nổi lên như một điểm sáng với định hướng phát triển chăn nuôi công nghệ cao, an toàn sinh học và bền vững. Những kết quả đạt được không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nông nghiệp của địa phương mà còn mang lại nhiều kinh nghiệm thực tiễn cho quá trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi trên phạm vi rộng.

Nông nghiệp giữ đà tăng trưởng trong điều kiện nhiều thách thức

Năm 2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh chịu tác động mạnh của thiên tai, thời tiết cực đoan, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và biến động giá vật tư đầu vào. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền các cấp cùng việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, quản lý và thị trường, nông nghiệp của tỉnh vẫn duy trì được mức tăng trưởng ổn định.

Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 ước đạt hơn 43.197 tỷ đồng, tăng 3,45% so với năm 2024. Giá trị sản phẩm thu được trên một đơn vị diện tích đất trồng trọt và mặt nước nuôi trồng thủy sản đạt gần 198 triệu đồng/ha, cho thấy hiệu quả sử dụng tài nguyên ngày càng được nâng cao. Trong cơ cấu nội ngành, chăn nuôi tiếp tục giữ vai trò trụ cột, đóng góp gần 35% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp, tương đương khoảng 15.000 tỷ đồng mỗi năm.

Quy mô đàn vật nuôi lớn, chuyển dịch mạnh sang chăn nuôi trang trại

Sau quá trình sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính, Ninh Bình hiện sở hữu quy mô đàn vật nuôi tương đối lớn so với nhiều địa phương trong khu vực. Toàn tỉnh có trên 1,2 triệu con lợn, 27,7 triệu gia cầm, 121.000 con trâu bò và hơn 46.000 con dê. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển chăn nuôi hàng hóa gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ ổn định.

Đáng chú ý, phương thức chăn nuôi trên địa bàn đang chuyển dịch rõ nét từ mô hình nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi trang trại tập trung. Hiện toàn tỉnh có hơn 2.000 trang trại chăn nuôi, trong đó có hàng chục trang trại quy mô lớn và hàng trăm trang trại quy mô vừa. Bên cạnh đó, 27 cơ sở chăn nuôi đã được chứng nhận an toàn dịch bệnh, tạo nền tảng quan trọng cho việc mở rộng sản xuất và tham gia chuỗi liên kết giá trị.

Cơ cấu giống vật nuôi và ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi được nâng cao

Cùng với đổi mới phương thức sản xuất, cơ cấu giống vật nuôi của Ninh Bình được cải thiện theo hướng năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với nhu cầu thị trường. Tỷ lệ lợn ngoại và lợn lai ngoại chiếm trên 90% tổng đàn; bò lai Zebu, bò 3B chiếm trên 90%. Các giống vật nuôi bản địa được bảo tồn ở quy mô hợp lý nhằm đa dạng hóa sản phẩm và giữ gìn nguồn gen quý.

Song song đó, trên địa bàn tỉnh hiện có 37 doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi với tổng công suất trên 1 triệu tấn/năm, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong tỉnh và khu vực lân cận. Việc phát triển đồng bộ ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi giúp chủ động nguồn cung, ổn định chất lượng dinh dưỡng và giảm phụ thuộc vào thị trường bên ngoài.

Dấu ấn chăn nuôi công nghệ cao gắn với liên kết chuỗi

Chế biến thịt tại Nhà máy tại tỉnh Ninh Bình
Chế biến thịt tại Nhà máy tại tỉnh Ninh Bình

Những năm gần đây, Ninh Bình ghi nhận nhiều mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, mang lại hiệu quả rõ rệt về kinh tế, môi trường và kiểm soát dịch bệnh. Tiêu biểu là trang trại lợn thông minh tại Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Tam Điệp, dự án do Chính phủ Hàn Quốc viện trợ không hoàn lại với tổng kinh phí trên 3 triệu USD.

Trang trại được vận hành trên nền tảng công nghệ IoT, cho phép kiểm soát tự động môi trường chuồng nuôi, hệ thống cho ăn, cấp nước và giám sát đàn vật nuôi 24/7. Mỗi năm, cơ sở này cung cấp hàng nghìn con lợn giống sinh sảnhàng chục nghìn con lợn thương phẩm chất lượng cao, góp phần bảo tồn và phát triển nguồn gen lợn quý.

Bên cạnh đó, các mô hình sản xuất gà giống ứng dụng thụ tinh nhân tạo, cùng hệ thống giết mổ, chế biến tập trung đạt tiêu chuẩn cao, đã từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Phát triển chăn nuôi xanh, hướng tới kinh tế tuần hoàn

Một trong những điểm nhấn nổi bật của chăn nuôi Ninh Bình là định hướng phát triển chăn nuôi xanh và kinh tế tuần hoàn. Các giải pháp xử lý chất thải như đệm lót sinh học, men vi sinh, hệ thống biogas HDPE, máy ép tách phân được ứng dụng rộng rãi, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch và bảo vệ môi trường, nhiều năm qua, các dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi cơ bản được kiểm soát, tạo nền tảng cho phát triển ổn định và bền vững.

Định hướng phát triển bền vững trong giai đoạn tới

Trong thời gian tới, Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng công nghệ cao, an toàn sinh học, giảm phát thải. Tỉnh xác định các nhiệm vụ trọng tâm gồm: tăng cường chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chăn nuôi, mở rộng liên kết chuỗi từ sản xuất đến chế biến – tiêu thụ và nâng cao năng lực quản lý ngành.

Với chiến lược bài bản và định hướng rõ ràng, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vai trò là điểm sáng trong phát triển chăn nuôi hiện đại, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của cả nước.