Việt Nam siết chặt giám sát Salmonella trên đàn gà đẻ trứng phục vụ xuất khẩu

Nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu trứng gà và đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm của các quốc gia nhập khẩu, Cục Chăn nuôi và Thú y đang triển khai chương trình giám sát chủ động đối với vi khuẩn Salmonella trên đàn gà đẻ trứng thương phẩm trên phạm vi cả nước.

Kiểm soát Salmonella – yêu cầu bắt buộc trong chuỗi xuất khẩu trứng gà

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, hai chủng vi khuẩn Salmonella Enteritidis và Salmonella Typhimurium là tác nhân chính gây ngộ độc thực phẩm ở người và được các thị trường nhập khẩu đặc biệt quan tâm trong kiểm soát dịch bệnh đối với sản phẩm trứng gia cầm.

Việc giám sát Salmonella không chỉ nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng mà còn là điều kiện bắt buộc để các cơ sở chăn nuôi gà đẻ trứng của Việt Nam đủ điều kiện tham gia chuỗi cung ứng trứng xuất khẩu.

Chương trình giám sát được thiết kế nhằm phát hiện sớm, kiểm soát nguy cơ nhiễm chéo vi khuẩn trong toàn bộ chuỗi sản xuất, từ con giống, chăn nuôi đến thu gom và xử lý trứng.

Cơ sở chăn nuôi phải giám sát định kỳ, lưu trữ đầy đủ hồ sơ

Tất cả cơ sở chăn nuôi gà đẻ trứng có định hướng xuất khẩu được yêu cầu thực hiện giám sát Salmonella tối thiểu một lần mỗi năm. Việc lấy mẫu không được tiến hành trong thời gian đàn gà đang sử dụng kháng sinh để đảm bảo tính chính xác của kết quả xét nghiệm.

Kết quả giám sát phải được lưu trữ đầy đủ dưới dạng văn bản hoặc dữ liệu điện tử tại cơ sở chăn nuôi, đồng thời cung cấp cho cơ quan quản lý khi có yêu cầu phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Quy trình lấy mẫu chặt chẽ theo từng giai đoạn nuôi

Công tác lấy mẫu và giám sát Salmonella do cơ quan chuyên ngành chăn nuôi và thú y nhà nước trực tiếp thực hiện, áp dụng theo quy trình nghiêm ngặt tại từng giai đoạn của đàn gà:

  • Gà con dưới 7 ngày tuổi: Định kỳ 3 tháng/lần, lựa chọn ngẫu nhiên một lô gà để xét nghiệm. Mẫu được lấy từ giấy lót thùng vận chuyển và xác gà chết trong quá trình vận chuyển.

  • Gà hậu bị: Lấy mẫu ít nhất mỗi năm một lần thông qua gạc ủng đi lại trong chuồng, mẫu phân hoặc găng tay tiếp xúc với phân tươi.

  • Gà đẻ trứng từ 17 tuần tuổi trở lên: Lấy mẫu tại nhiều nhóm tuổi khác nhau, bao gồm cám, nước uống, mẫu phân, swab hậu môn và trứng tại khu vực phân loại.

Tất cả mẫu được bảo quản lạnh ở 4°C và chuyển về phòng thí nghiệm chuyên ngành trong vòng 24 giờ để tiến hành phân lập và định danh vi khuẩn theo tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Xử lý nghiêm khi phát hiện Salmonella dương tính

Trường hợp phát hiện mẫu dương tính với Salmonella Enteritidis hoặc Salmonella Typhimurium, cơ sở chăn nuôi có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng để truy xuất nguồn gốc và triển khai biện pháp xử lý phù hợp.

Các biện pháp có thể bao gồm: tiêu hủy gia cầm chết, cách ly đàn, tăng cường vệ sinh tiêu độc chuồng trại, kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh, xử lý trứng bằng nhiệt hoặc tiêu hủy trứng theo quy định.

Đàn gà chỉ được công nhận an toàn khi cho kết quả âm tính ở hai lần lấy mẫu liên tiếp, mỗi lần cách nhau ít nhất 14 ngày. Trước khi tái đàn, cơ sở phải hoàn tất vệ sinh, tiêu độc và đánh giá hiệu quả làm sạch chuồng nuôi.

Phối hợp đồng bộ giữa trung ương và địa phương

Chi cục Chăn nuôi và Thú y các vùng phối hợp với cơ quan thú y địa phương tổ chức hướng dẫn kỹ thuật, giám sát và hỗ trợ các cơ sở trong quá trình triển khai chương trình. Các phòng thí nghiệm trực thuộc có trách nhiệm xét nghiệm và trả kết quả trong thời gian sớm nhất.

Cơ quan quản lý thú y cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổng hợp danh sách cơ sở đăng ký giám sát, phối hợp lấy mẫu và hướng dẫn xử lý các trường hợp phát sinh. Chủ cơ sở chăn nuôi phải chủ động xây dựng kế hoạch tự giám sát và chịu chi phí xét nghiệm theo quy định.

Việc tăng cường giám sát Salmonella được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, uy tín của sản phẩm trứng gà Việt Nam, tạo nền tảng vững chắc để mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển ngành chăn nuôi gia cầm theo hướng an toàn, bền vững.