Mưa bão không chỉ gây thiệt hại về chuồng trại, thức ăn và môi trường chăn nuôi mà còn làm gia súc suy giảm sức đề kháng, gia tăng nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh. Vì vậy, chủ động gia cố chuồng trại, bảo đảm nguồn thức ăn, nước uống, vệ sinh khử trùng và tiêm phòng đầy đủ là những giải pháp quan trọng giúp người chăn nuôi bảo vệ đàn vật nuôi trong mùa mưa bão.
Trong mùa mưa bão, chuồng trại là yếu tố đầu tiên cần được kiểm tra và củng cố. Mưa lớn kéo dài có thể gây dột, ngập úng, sạt lở hoặc làm hư hỏng hệ thống che chắn, khiến gia súc bị lạnh, ướt và suy giảm sức đề kháng.
Chuồng nuôi nên được xây dựng tại vị trí cao ráo, dễ thoát nước, tránh các khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét hoặc sạt lở. Đối với những vùng địa hình thấp, nền chuồng cần được nâng cao để hạn chế nước tràn vào.
Mái và tường chuồng phải được kiểm tra thường xuyên, đặc biệt trước khi mưa bão xảy ra. Người chăn nuôi cần gia cố các vị trí có nguy cơ bị tốc mái, chuẩn bị bạt hoặc vật liệu che chắn để hạn chế mưa hắt và gió lùa.
Hệ thống thoát nước xung quanh chuồng cũng cần được khơi thông, tránh để nước mưa ứ đọng. Khu vực chứa phân, rác và nước thải phải được bố trí cách xa chuồng nuôi, đồng thời có biện pháp ngăn nước mưa cuốn chất thải phát tán ra môi trường.
Việc kiểm soát chất thải đặc biệt quan trọng trong mùa mưa bão bởi nước ngập có thể cuốn theo phân, nước tiểu, xác động vật và các chất ô nhiễm, tạo điều kiện cho mầm bệnh phát tán trên diện rộng.
Bên cạnh đó, khu vực chăn nuôi cần được cách ly tương đối với khu sinh hoạt của con người và các khu vực chăn nuôi khác. Hố sát trùng tại cửa chuồng cũng nên được duy trì để kiểm soát nguy cơ mầm bệnh theo người và phương tiện ra vào.
Sau mưa lớn hoặc ngập úng, môi trường chuồng nuôi thường có độ ẩm cao, chất thải dễ phân hủy và mầm bệnh có điều kiện phát triển. Do đó, vệ sinh và tiêu độc khử trùng cần được thực hiện thường xuyên hơn trong giai đoạn này.
Người chăn nuôi cần quét dọn chuồng trại, vệ sinh máng ăn, máng uống và các dụng cụ chăn nuôi. Định kỳ phun hóa chất sát trùng trong và ngoài khu vực chuồng nuôi theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Đối với những khu vực có nguy cơ cao hoặc đã xảy ra ngập lụt, cần đặc biệt chú ý xử lý nền chuồng, khu vực chứa chất thải và những vị trí nước bẩn có thể lưu lại.
Nguồn nước uống cũng phải được kiểm soát chặt chẽ. Sau mưa bão, nguồn nước mặt và nước giếng có thể bị nhiễm bẩn bởi chất thải và vi sinh vật. Vì vậy, cần bảo đảm gia súc được sử dụng nước sạch; trường hợp nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm cần xử lý theo hướng dẫn chuyên môn bằng các chất khử trùng được phép sử dụng.
Song song với vệ sinh môi trường, người chăn nuôi cần chuẩn bị một số vật tư thú y thiết yếu để chủ động xử lý những tình huống phát sinh.
Mưa bão, thay đổi nhiệt độ và điều kiện chuồng nuôi ẩm ướt có thể khiến sức đề kháng của gia súc suy giảm. Đây là thời điểm các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp và nhiều bệnh truyền nhiễm có nguy cơ gia tăng.
Tiêm phòng vaccine đầy đủ theo quy định là một trong những biện pháp quan trọng để xây dựng miễn dịch cho đàn vật nuôi. Người chăn nuôi cần thực hiện lịch tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, đồng thời bổ sung các mũi tiêm cần thiết tùy theo tình hình dịch bệnh tại địa phương.
Bên cạnh đó, cần theo dõi đàn gia súc hằng ngày để phát hiện sớm những biểu hiện bất thường.
Các dấu hiệu cần lưu ý gồm giảm ăn, giảm uống nước, uể oải, ủ rũ, thay đổi hành vi, rối loạn tiêu hóa, bất thường về phân và nước tiểu hoặc xuất hiện các triệu chứng hô hấp.
Khi phát hiện gia súc có biểu hiện nghi mắc bệnh, cần nhanh chóng cách ly khỏi đàn khỏe mạnh và liên hệ cán bộ thú y để được hướng dẫn chẩn đoán, điều trị hoặc xử lý.
Đặc biệt, không bán chạy, vận chuyển hoặc giết mổ gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh. Xác gia súc chết và chất thải từ khu vực có dịch cũng phải được xử lý đúng quy định, tránh trở thành nguồn phát tán mầm bệnh.
Một trong những rủi ro thường gặp trong mùa mưa bão là gia súc bị ngấm nước hoặc bị mưa hắt trong thời gian dài. Tình trạng này có thể khiến vật nuôi mất nhiệt, suy giảm sức đề kháng và dễ phát sinh bệnh.
Khi gia súc bị ướt, cần nhanh chóng đưa vật nuôi vào khu vực khô ráo, sạch sẽ và có khả năng tránh gió lùa. Nền chuồng hoặc sàn nuôi phải được giữ khô, có thể sử dụng chất độn lót phù hợp để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nền ẩm.
Sau khi ổn định điều kiện chuồng nuôi, cần theo dõi tình trạng sức khỏe của vật nuôi. Trường hợp xuất hiện các dấu hiệu như ho, khó thở, chảy nước mũi, tiêu chảy hoặc bỏ ăn cần được phát hiện và xử lý sớm.
Có thể bổ sung vitamin, khoáng chất hoặc men tiêu hóa theo nhu cầu và hướng dẫn chuyên môn nhằm hỗ trợ sức khỏe đàn gia súc trong thời gian thời tiết bất lợi.
Nguồn thức ăn cũng là một trong những vấn đề cần được chuẩn bị từ sớm. Mưa lớn có thể khiến đồng cỏ bị ngập, cây thức ăn bị đổ hoặc hư hỏng, trong khi giao thông bị chia cắt khiến việc vận chuyển thức ăn gặp khó khăn.
Đối với gia súc ăn cỏ, người chăn nuôi nên chủ động dự trữ thức ăn trước mùa mưa bão. Cỏ và rơm có thể được phơi khô, bảo quản tại nơi cao ráo; cỏ, thân cây ngô và một số phụ phẩm nông nghiệp có thể được ủ chua để sử dụng dần.
Thức ăn dự trữ cần được bảo quản trong điều kiện khô thoáng, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước mưa và nền đất. Tuyệt đối không sử dụng thức ăn đã bị mốc, ôi thiu hoặc có dấu hiệu hư hỏng cho vật nuôi.
Bên cạnh thức ăn thô xanh, có thể bổ sung thức ăn tinh phù hợp để cung cấp thêm năng lượng và dinh dưỡng cho gia súc trong thời gian nguồn thức ăn tự nhiên bị hạn chế.
Việc thay đổi khẩu phần cần được thực hiện từ từ để vật nuôi thích nghi, tránh gây rối loạn tiêu hóa. Đối với gia súc ăn cỏ chưa quen với thức ăn tinh, cần tập cho ăn với lượng nhỏ rồi tăng dần theo nhu cầu dinh dưỡng và hướng dẫn kỹ thuật.
Mưa bão là yếu tố thời tiết không thể kiểm soát, nhưng người chăn nuôi có thể giảm đáng kể tác động thông qua việc chuẩn bị trước.
Một hệ thống chăn nuôi an toàn cần được xây dựng trên nhiều yếu tố, từ vị trí và kết cấu chuồng trại, hệ thống thoát nước, quản lý chất thải đến nguồn thức ăn, nước uống, tiêm phòng và giám sát sức khỏe vật nuôi.
Đối với những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, lũ lụt, việc đầu tư chuồng trại kiên cố và có phương án di chuyển đàn vật nuôi khi cần thiết là giải pháp lâu dài.
Bên cạnh đó, người chăn nuôi cần duy trì hồ sơ về đàn vật nuôi, lịch tiêm phòng và tình trạng sức khỏe để thuận tiện theo dõi và truy xuất khi xảy ra dịch bệnh.
Các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn cũng cần xây dựng phương án dự phòng về điện, nước, thức ăn và xử lý chất thải trong trường hợp mưa bão kéo dài. Việc có phương án ứng phó từ trước sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại và hạn chế tình trạng bị động khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn.
Trong điều kiện thời tiết ngày càng diễn biến khó lường, chủ động phòng ngừa thay vì chờ dịch bệnh xảy ra là yêu cầu quan trọng đối với ngành chăn nuôi. Thực hiện tốt an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc, tiêm phòng và quản lý đàn sẽ giúp nâng cao sức chống chịu của vật nuôi, hạn chế nguy cơ dịch bệnh và duy trì sản xuất ổn định trong mùa mưa bão.
Liên hệ 0909.315.719
